thumb|Nagranie - czyta Juliusz Chrząstowski Vade-mecum – zbiór poezji Cypriana Kamila Norwida ułożony w latach 1865–1866.
Vade-mecum składa się ze 100 części, przedmowa do niego została napisana prozą. Poeta dołączył do zbioru wiersz Ogólniki, który potraktował jako wstęp oraz w charakterze epilogu list Do Walentego Pomiana Z. Celem zbioru jest odnowa polskiej poezji. Norwid krytykuje tradycję postromantyczną, polemizując z jej założeniami. Dzieło zostało wydane jako całość dopiero po śmierci poety: w Warszawie w 1947 i 1962 roku, w Londynie – 1953.
Powstanie zbioru Vade-mecum stanowi najambitniejsze przedsięwzięcie literackie Norwida. W myśl zamierzeń autora miało dokonać skrętu koniecznego w poezji polskiej i jednocześnie pokazać publiczności co jest właściwa języka polskiego liryka. W oryginalnej postaci składało się ze stu utworów (autor zamierzył je jako dzieło pełne) numerowanych oraz dwóch nienumerowanych, które zostały napisane na przestrzeni blisko 20 lat (1847-1866, większość w latach 1858-1866). Norwid ułożył je w odrębny cykl poetycki dopiero pomiędzy sierpniem 1865 a kwietniem 1866 w osobnym kodeksie, który sporządził z kilku zeszytów białego, nieliniowanego papieru.