W tym samym okresie Halford Mackinder przedstawił w 1904 r. teorię Heartlandu, według której kontrola nad obszarem osiowym Eurazji (rozciągającym się od Wołgi po Jangcy, od Arktyki po Himalaje) stanowi klucz do dominacji nad światem. W 1919 r. sformułował maksymę: Kto rządzi Europą Wschodnią, panuje nad Heartlandem; kto rządzi Heartlandem, panuje nad Wyspą Świata; kto rządzi Wyspą Świata, panuje nad światem. Teoria ta stała się jednym z fundamentów geopolityki i jest przywoływana do dziś.
Krytyka naukowa
Posybilizm geograficzny Najwcześniejszą systematyczną odpowiedzią na determinizm geograficzny był posybilizm, sformułowany przez francuską szkołę geografii. Paul Vidal de la Blache argumentował, że środowisko wyznacza ramy możliwości, ale to człowiek wybiera, jak je wykorzysta. Kluczowym pojęciem jego szkoły był genre de vie (styl życia regionu), odzwierciedlający ekonomiczne, społeczne i kulturowe tożsamości wpisane w krajobraz. Termin posybilizm wprowadził historyk Lucien Febvre w 1922 r. na określenie podejścia Vidala.