Korea Południowa i Korea Północna, posiadające identyczne warunki geograficzne, lecz skrajnie odmienne wyniki rozwojowe.

Pomimo tej krytyki, badacze z zakresu geografii politycznej uznają Bartosiaka za jedną z centralnych postaci kształtujących polską oddolną geopolitykę popularną po 2014 r., choć jego profil pozostaje bliższy rozumieniu przyjaciół i wrogów typowemu dla polskiej debaty publicznej niż rygorowi naukowemu.

Determinizm geograficzny a fatalizm geopolityczny Krytycy współczesnego determinizmu geograficznego wskazują na niebezpieczeństwo fatalizmu geopolitycznego: przekonania, że położenie geograficzne przesądza o nieuchronności określonych konfliktów lub sojuszy. Takie podejście pomija zdolność państw do kształtowania własnej polityki zagranicznej za pomocą dyplomacji, integracji gospodarczej i budowania instytucji międzynarodowych.

Przykładem fatalizmu geopolitycznego w polskiej debacie publicznej jest teza Jacka Bartosiaka, który od lat przedstawia wojnę polsko-rosyjską jako nieuchronną konsekwencję położenia geograficznego Polski.