Kluczowym aktem prawnym kształtującym finlandyzację był Układ o przyjaźni, współpracy i pomocy wzajemnej (fiń. YYA-sopimus), podpisany 6 kwietnia 1948 roku. Na mocy układu Finlandia zobowiązała się do obrony swojego terytorium przed atakiem wymierzonym w ZSRR przez Finlandię lub przez jej terytorium, a w razie potrzeby do konsultacji wojskowych z Moskwą. ZSRR uznawał w zamian fińską neutralność. Układ nie zawierał klauzul o pomocy wojskowej automatycznej (w odróżnieniu od Układu Warszawskiego), co pozwoliło Finlandii zachować pozycję państwa formalnie niezaangażowanego.
Prezydent Paasikivi, który negocjował układ, traktował go jako instrument minimalizacji ryzyka: Finlandia rezygnowała z polityki zagranicznej sprzecznej z interesami ZSRR, a w zamian zachowywała demokrację parlamentarną, gospodarkę rynkową i kontakty z Zachodem. Doktryna Paasikiviego opierała się na założeniu, że ZSRR nie dąży do podboju Finlandii, lecz do zabezpieczenia swojej granicy północno-zachodniej, i że Finlandia może to zapotrzebowanie zaspokoić bez utraty suwerenności wewnętrznej.
Mechanizm Finlandyzacja przejawiała się w kilku wymiarach jednocześnie: dyplomatycznym, gospodarczym, medialnym i politycznym.