Chryzoberyl – rzadki minerał z gromady tlenków. Nazwa minerału wywodzi się od greckich słów chrysos – złoto oraz beryllos – beryl, co nawiązuje do jego typowej barwy oraz pierwiastka berylu obecnego w składzie.
Charakterystyka Właściwości Składa się w około 20% z tlenku berylu (BeO) i 80% z tlenku glinu (). Zawiera czasem domieszkę tlenku żelaza(III) () oraz tlenku chromu(III) (). Krystalizuje w układzie rombowym. Pojedyncze kryształy charakteryzują się grubotabliczkowym lub słupkowym pokrojem, czasem są pseudoheksagonalne. Często spotykany w formie bliźniaków wg (130), często w formie serca lub sześcioramiennej gwiazdy; bywają wielokrotne. Tworzy także ziarniste agregaty, kryształy wrosłe i narosłe. Jest minerałem kruchym, przezroczystym do przeświecającego. Typowymi zanieczyszczeniami w strukturze są tytan, chrom i żelazo. Nierozpuszczalny w kwasach i nietopliwy. Przewodnictwo elektryczne wzrasta wraz z temperaturą.
Odmiany Okazy zawierające chrom nazywane są mariinskitami. aleksandryt – odznacza się wyjątkową wśród minerałów własnością zmiany barwy. cymofan – kocie oko; charakteryzuje się falistym odblaskiem.