Żelazne prawo oligarchii, spiżowe prawo oligarchii – teza sformułowana w 1911 przez niemieckiego socjologa Roberta Michelsa, zgodnie z którą każda organizacja, niezależnie od tego, czy zorganizowana demokratycznie czy autokratycznie, w końcu zawsze przekształci się w oligarchię.
Robert Michels Michels sformułował swoją tezę w pracy Zur Soziologie des Parteiwesens in der modernen Demokratie (1911), w której przeprowadzał socjologiczną analizę partii politycznych w systemie demokratycznym. Sam będąc aktywnym politykiem socjaldemokratycznym w Wilhelmińskich Niemczech, zainteresował się rozdźwiękiem pomiędzy demokratycznymi ideałami swojej partii (SPD), a jej praktycznym działaniem i zbliżaniem się do do partii prawicowych.
W swojej pracy wskazał, że niezależnie od programu partii, ideałów jej członków, celów, jakie chce osiągnąć, czy jej formy organizacji (demokratyczna czy autorytarna), będzie ona podlegała procesom oligarchizacji. Dzieje się tak ze względu na różne czynniki psychologiczne, konieczność podziału pracy (specjalizacja) i wytwarzanie się biurokracji i elit.