mały|Maksymilian Piotrowski, Śmierć Wandy z 1859 roku mały|Krakowski Kopiec Wandy Wanda – legendarna władczyni Polski, córka Kraka, siostra Kraka młodszego. Według najbardziej znanej wersji legendy była polską księżniczką, która nie zgodziła się na małżeństwo z księciem niemieckim, Rytygierem. W odpowiedzi urażony tyran lemański najechał ze swoimi wojskami ziemie polskie. Armia pod dowództwem Wandy zdołała odeprzeć atak. Wanda jednak zdecydowała się na samobójstwo, rzucając się w nurt Wisły, aby nie popychać Niemców do kolejnych najazdów (według innej wersji, była to ofiara za odniesione zwycięstwo).
Imię
Kronika wielkopolska wyprowadza imię Wandy od wędki: , przy czym należy pamiętać, że Wąda, czy też Wøda należy odczytywać z „a nosowym” (ã, jak , , ), które w staropolskim powstało ze zlania się co do barwy prasłowiańskich samogłosek nosowych /ǫ/ (dzisiejszego ą) i /ę/Boguphali Chronicon Poloniae, ed. A. Maciejowski, [w:] Monumenta Poloniae Historica, t. II, Lwów 1872, s. 473. W XIX wieku rozpatrywana była też etymologia imienia Wanda – „woda”.
Według innych hipotez imię Wandy pochodzi od nazwy Wendów, czyli Słowian w językach germańskich (Wendyjka, czyli Słowianka).