Powieść ta jest ściśle połączona z wielkim kryzysem lat 1929–1933. Gdy w latach trzydziestych XX wieku giełda podupadła, sytuacja farmerów ze złej stała się tragiczna. Po I wojnie światowej ceny plonów znacznie spadły, zmuszając ich do powiększania swoich dobytków i kupowania dodatkowych narzędzi. Sytuację tę pogorszyła susza we wschodniej części Ameryki Północnej. Dlatego też farmerzy nie mieli z czego spłacać swoich długów, które zaciągnęli, by kupić ziemię i narzędzia. Skutkiem tego były masowe migracje do Kalifornii w celu znalezienia godnej pracy.
Treść Akcja powieści rozgrywa się w Dolinie Kalifornijskiej nad rzeką Salinas oraz na ranczu znajdującym się nieopodal. Do pracy na ranczu udają się dwaj przyjaciele – George Milton (niski i bystry parobek) oraz Lennie Small (silny i wielki, ale upośledzony umysłowo). Zatrzymują się nad brzegiem rzeki, by przenocować.