Precypitacja antygenu – jeden z podstawowych procesów łączenia się antygenu ze swoistym względem niego przeciwciałem w warunkach in vitro. W odpowiednich warunkach tak powstałe kompleksy antygen-przeciwciało wypadają z roztworu w postaci osadu (zmętnienia).
Wiadomości ogólne Antygeny ulegające tego typu reakcji muszą być rozpuszczalne, cechować się masą mieszczącą się w zakresie pomiędzy 40 a 160 kDa oraz muszą być wielowartościowe (poliwalentne), czyli posiadać, co najmniej dwie różne determinanty antygenowe (epitopy). Powinny zaliczać się też do klasy białek i nie wykazywać denaturacji.
Antygeny jednowartościowe (wszystkie epitopy jednakowego typu), nierozpuszczalne w wodzie o budowie sacharydowej lub białkowej, ale wykazującej denaturację nie ulegają tego typu reakcji.
Przeciwciała (immunoglobuliny) ulegające reakcji precypitacji określane są jako precypityny. Znaczna większość immunoglobulin ulega tego typu reakcji. Te, które nie ulegają tej reakcji wykazują słabe powinowactwo względem określonego antygenu lub cechują się dwuwartościowością monogamiczną, tzn.