Archeologia niedestrukcyjna, prospekcja przedwykopaliskowa – gałąź archeologii wykorzystującą nieinwazyjne lub w niewielkim stopniu niszczące metody badań służące do lokalizacji i wstępnego rozpoznania stanowisk archeologicznych.
Cele archeologii niedestrukcyjnej Nieinwazyjne rozpoznanie umożliwia lokalizowanie, rejestrowanie i ochronę zabytków. Wykopaliska są nie dającym się powtórzyć eksperymentem naukowym. W trakcie wykopalisk stanowisko archeologiczne jest nieodwracalnie niszczone. Dokumentacja i materiały zabytkowe pozostałe po wykopaliskach nie są w stanie oddać całej złożoności i bogactwa stanowiska. Wykorzystanie metod niedestrukcyjnych pozwala zachować dla potomności niezniszczone stanowiska archeologiczne. Metody te umożliwiają uzyskanie informacji na temat stanowisk bez ich rozkopywania. Informacje uzyskane dzięki nim są także wykorzystywane w opracowaniach dotyczących stanowiska. Badania za pomocą metod archeologii niedestrukcyjnej poprzedzają wydanie decyzji o rozpoczęciu prac wykopaliskowych.
Metody niedestrukcyjne i ich zastosowanie Metody archeologii niedestrukcyjnej dzielą się na dwie grupy: