Powstanie i rozwój wsi Łodzia Stary Rynek i jego najbliższa okolica stanowiły miejsce najstarszego osadnictwa, z którego rozwinęła się współczesna Łódź. Z czasem Stary Rynek, będący głównym placem rozwijającej się wsi, stał się wraz z otrzymaniem praw miejskich przez wieś Łodzia, centrum społeczno-kulturalnym rozwijającego się miasta, będąc miejscem ulokowania pierwszego miejskiego ratusza.
XV–XIX wiek Rynek Staromiejski stanowił centrum rolniczego miasteczka Łodzi. W tych czasach otaczała go drewniana, miejska zabudowa. Stojący przy rynku ratusz także był wykonany z drewna. W okresie tym na południe od Rynku przepływała rzeka Łódka. Na niej, w miejscu współczesnego parku, utworzony był staw, a przy nim młyn.
Rynek w czasach Łodzi fabrykanckiej Gwałtowna zmiana urbanistyczna miała miejsce na początku XIX wieku, kiedy to w latach 1821–23 dokonano wytyczenia nowej osady (nazwanej Nowym Miastem) i ulokowania kilkaset metrów na południe nowego centrum Łodzi w postaci Rynku Nowego Miasta.
W tym czasie drewniane budynki, stanowiące główną zabudowę rynku, zostały zastąpione murowanymi klasycystycznymi kamienicami, stając się miejscem rozwoju i zamieszkania dla społeczności żydowskiej (m.in. dla Kalmana Poznańskiego, ojca słynnego łódzkiego fabrykanta, Izraela).