Teoria muzyki – dziedzina wiedzy o muzyce zajmująca się badaniem jej składników, struktur, zasad i możliwości organizacji oraz praktyk związanych z jej tworzeniem i wykonywaniem. Jest rozwijana również jako dyscyplina akademicka i obszar kształcenia muzycznego. Termin może ponadto oznaczać określony system pojęć, twierdzeń i reguł odnoszących się do muzyki.
Zakres i metody teorii muzyki zmieniały się historycznie, nie istnieje więc jedna powszechnie przyjęta systematyka tej dziedziny. Współcześnie teorię muzyki rozumie się przede wszystkim jako badanie struktury muzyki, przy czym jej poszczególne składniki trudno całkowicie oddzielić od siebie i od ich kontekstu. Nie ogranicza się ona do zachodniej muzyki artystycznej: rozwinięte tradycje teoretyczne powstały również w innych kulturach, a opracowania teoretyczne dotyczą także jazzu i innych gatunków muzyki popularnej.
Do podstawowych przedmiotów teorii muzyki należą wysokość, czas trwania i barwa dźwięku. Organizację wysokości opisują między innymi systemy dźwiękowe, stroje, skale, tryby, interwały oraz zagadnienia konsonansu i dysonansu. Czasową organizację muzyki ujmują między innymi rytm, metrum i proporcje czasu trwania.