z inicjatywy proboszcza parafii księdza szambelana Franciszka Ksawerego Plenkiewicza przebudowano mur oporowy placu kościelnego położonego przy ulicy Kościelnej, wkomponowując w niego punkty handlowo-usługowe. Fragment polichromii Ziemia śląska został poddany konserwacji w 1955 roku, a w 1961 roku odrestaurowano polichrome w kruchcie południowej oraz częściowo w bocznej nawie.
Decyzją Ojca Świętego Jana Pawła II, po utworzeniu 25 marca 1992 r. diecezji sosnowieckiej, kościół parafialny pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP w Sosnowcu został podniesiony do godności Katedry Biskupa Sosnowieckiego.
Tytuł bazyliki mniejszej sosnowiecka katedra otrzymała na mocy uprawnień udzielonych przez Ojca Świętego Jana Pawła II na podstawie reskryptu Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów z 28 października 1999 r., a jego uroczyste ogłoszenie nastąpiło w 2000 r..