thumb|William-Adolphe Bouguereau, Narodziny Wenus, 1879 Akademizm – kierunek w sztuce europejskiej rozwijający się od XVII do XIX wieku, obejmujący przede wszystkim malarstwo i rzeźbę. Charakteryzował się odwoływaniem do zasad i ideałów sztuki antycznej oraz renesansowej, a także naśladowaniem dzieł uznanych za wzorcowe. Preferował tematykę historyczną, religijną i mitologiczną. Kierunek ten był propagowany głównie przez akademie sztuk pięknych.

W ujęciu potocznym akademizm oznacza konwencję artystyczną cechującą się dążeniem do formalnej poprawności i technicznej doskonałości przy jednoczesnym ograniczeniu spontanicznej ekspresji twórczej.

W XIX wieku, w okresie rozwoju demokracji konstytucyjnych i rewolucji przemysłowej, nastąpiły istotne zmiany społeczne i kulturowe. Wzrosło znaczenie miast oraz mieszczaństwa, które stało się głównym odbiorcą i nabywcą dzieł sztuki. Zmienił się również status artystów – przestali być twórcami nadwornymi, a ich działalność zaczęła mieć charakter bardziej niezależny.