Po powrocie do Rosji w latach 1890–1893 zwracał koszt stypendium udając się do różnych jednostek Cesarskiej Armii Rosyjskiej, studiując oraz dokumentując życie codzienne wojska i jego obyczaje. Podczas wojny rosyjsko-japońskiej znajdował się przy oddziałach frontowych, ilustrując walki wojsk rosyjskich (cykl „z wojny japońskiej”)A. Lewicka-Morawska i inni: Słownik malarzy polskich. Tom 1. Warszawa 1998.. Tematyce wojny i rewolucji (1905–1907) poświęcił około 70 kompozycji.
W 1907 był jednym z założycieli Polskiego Towarzystwa Sztuk Pięknych w Petersburgu. W 1911 ożenił się z Jadwigą Iwanowską-Zaleską (secundo voto Zaleską-Mazurowską). Podczas I wojny światowej towarzyszył walczącym oddziałom rosyjskim, utrwalając w wielu szkicach epizody frontowe. Do cyklu poświęconego wydarzeniom wojny (1914–1917) należą obrazy Piechota rosyjska w 1914 roku i Atak Dzikiej Dywizji na piechotę austriacką w 1915 roku. Po rewolucji lutowej (1917) osiadł w Piotrogrodzie. W latach rządów bolszewików był kustoszem i malarzem tamtejszego Muzeum Wojska. Wojnie polsko-bolszewickiej poświęcił kilka obrazów (między innymi Szarża ułanów).