W badaniu ogólnym płynu mózgowo-rdzeniowego obserwuje się zmiany typowe dla ropnego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych: płyn jest mętny, cytoza waha się od kilkuset do kilku tysięcy komórek w milimetrze sześciennym, w rozmazie dominują granulocyty obojętnochłonne, stężenie białka jest podwyższone, stężenie glukozy jest obniżone.

Badania mikrobiologiczne thumb|Hodowla Neisseria meningitidis W celu ustalenia czynnika chorobotwórczego „złotym standardem” jest hodowla drobnoustroju z materiału biologicznego pobranego od chorego. Konieczne jest wykonanie posiewów krwi, a w przypadku podejrzenia zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych posiew płynu mózgowo-rdzeniowego. W przypadku występowania typowych wykwitów o charakterze naczyniowym do posiewu mogą być pobierane wymazy z takich zmian, które pobierane są metodą biopsji lub nacięcia zmiany z pobraniem wymazu z jej wnętrza.