Cylinder van Troffa – powieść Janusza Andrzeja Zajdla z nurtu tzw. fantastyki socjologicznej. Wydana po raz pierwszy przez wydawnictwo Czytelnik w 1980 r. w serii „Z kosmonautą”. Pierwsza z pięciu powieści pisarza, zaliczanych do nurtu socjologicznej S-F.
Utwór początkowo ukazywał się w „Kurierze Szczecińskim” (209-291/1978) pod tytułem Człowiek z rury Holfa.
Fabuła Akcja powieści rozpoczyna się momencie, gdy grupa kosmonautów powraca z dalekiej wyprawy z liczącym przeszło 100 lat opóźnieniem. Przed lądowaniem na Ziemi, kosmonauci nawiązują łączność z podziemną kolonią ludzką na Księżycu. Po wylądowaniu, zostają tam częściowo ubezwłasnowolnieni i stopniowo odkrywają, że w kolonii panuje totalitarny ustrój. Populacja jest ściśle określona, dlatego poczęcie dziecka wymaga pozwolenia, a osoby w wieku 60 lat są poddawane eutanazji, nazywanej "emeryturą". Buntownicy są karani wysłaniem na Ziemię, o której wiadomo tylko tyle, że panują tam złe dla ludzi warunki życia.