Wojna polsko-kozacko-tatarska 1666–1671 wybuchła na skutek rywalizacji, jaka powstała między Rzeczpospolitą i Chanatem Krymskim na Ukrainie w końcowych latach wojny polsko-rosyjskiej 1654–1667.
Wstęp Po nieudanej wyprawie Jana Kazimierza na Zadnieprze w latach 1663–1664, i na skutek rokoszu Lubomirskiego (1665-1666) wywołanego chęcią wprowadzenia w Rzeczypospolitej elekcji vivente rege, odbicie całej Ukrainy z rąk moskiewskich okazało się wysiłkiem niemożliwym dla osłabionej Rzeczypospolitej, której władze stanęły w obliczu zawarcia kompromisowego rozejmu z Moskwą. Ramy rysującego się porozumienia zakładały, oprócz podziału Ukrainy (wzdłuż Dniepru), także sojusz obronny przed zagrożeniem muzułmańskim. Układające się strony rozumiały bowiem dobrze, że przyszły rozejm stanowić będzie swoistego rodzaju odwrócenie sojuszy w tej części Europy i wypchnie Chanat Krymski (sojusznika Polski w latach 1654-1666) na pozycje wrogie im obuZbigniew Wójcik, Jan Sobieski 1629-1696, Warszawa 1994, ss. 130-137.