Prawidłowość tę po raz pierwszy sformułował Pascal, stąd jego nazwa prawo Pascala i tradycyjnie jest uważane za najważniejsze prawo hydrostatyki.
Ciecz w polu jednorodnym Gdy siła masowa jest jednakowa w całej objętości cieczy i skierowana wzdłuż osi to ciśnienie zależy tylko od tej współrzędnej, a równanie równowagi płynu można sprowadzić do postaci:
lub
gdzie: – siła jednostkowa w kierunku osi – zmiana położenia, – zmiana ciśnienia.
Gdy gęstość płynu nie zależy od ciśnienia, co jest w przybliżeniu spełnione dla wszystkich cieczy, a siła masowa jest przyspieszeniem ziemskim równanie opisujące ciśnienie w cieczy zapisuje się w postaci:
gdzie: – ciśnienie panujące w cieczy na głębokości – ciśnienie panujące na powierzchni cieczy, – głębokość, na której określane jest ciśnienie.
W gazach, w tym i w powietrzu, gęstość można obliczyć z równania Clapeyrona. Jest ona zależna od ciśnienia:
gdzie: – masa molowa gazu, – stała gazowa, – temperatura gazu.
Z powyższego wynika zależność ciśnienia gazu od wysokości:
Co prowadzi do równania na zależność gęstości gazu od wysokości
gdzie: – wysokość, – zwana skalą wysokości.
Równania powyższe zwane są formułą barometryczną służą do wyznaczania ciśnienia w powietrzu na różnych wysokościach.