Literatura sowizdrzalska – typ literatury polskiej z końca XVI i 1. poł. XVII wieku, którego immanentną cechą była humorystyka oparta na absurdzie, parodii, karnawalizacji świata przedstawionego, przywołująca obrazy typowe dla wizji „świata na opak”, posługująca się często językiem obscenicznym i rubasznym. Twórcą terminu „literatura sowizdrzalska” był Aleksander BrücknerA. Brückner, "Powieści ludowe", Biblioteka Warszawska, t. 4, 1900. Podaje za: S. Grzeszczuk, Błazeńskie zwierciadło. Rzecz o humorystyce sowizdrzalskiej XVI i XVII wieku. Kraków 1970, s. 276, przypis 1..
Twórcy Badacze nie są zgodni co do proweniencji autorów tekstów zaliczanych do literatury sowizdrzalskiej. Część przychyla się do poglądu, że wywodzili się ze środowiska małopolskich klechów i rybałtów, tzn. nauczycieli szkół parafialnych, przede wszystkim z okolic Krakowa. Pochodzili oni z niższych warstw społeczeństwaS. Grzeszczuk, Wstęp [w:] Antologia literatury sowizdrzalskiej, opr. S. Grzeszczuk. Wrocław 1985, (BN I 186), s. VII. Podobnie w: Cz. Hernas, Barok. Warszawa 1999, s. 131.. Niektórzy badacze wskazują na szlacheckie pochodzenie autorów, dla których funkcje klechy czy plebana wiejskiego były poniżej życiowych aspiracjiJ. Tazbir, Sowizdrzalskie zagadki, „Przegląd Historyczny” 1983, z. 2, s. 338;