28 czerwca 1940 roku głównodowodzący wojsk włoskich w Libii, marszałek Italo Balbo, zginął w samolocie zestrzelonym omyłkowo przez własną artylerię przeciwlotniczą, a jego stanowisko objął marszałek Rodolfo Graziani.
W Afryce Wschodniej pierwsze działania przeprowadziło lotnictwo. Samoloty Royal Air Force i South African Air Force (Związek Południowej Afryki wypowiedział Włochom wojnę 11 czerwca 1940 roku), startujące z lotnisk w Kenii i Sudanie bombardowały pozycje w posiadłościach włoskich. Korzystając z upadku Francji, wojska włoskie zajęły francuskie kolonie w tej części kontynentu, z ważnym portem w Dżibuti. 4 lipca 1940 roku włoska armia dowodzona przez księcia Amadeo d’Aostę zaatakowała Somali Brytyjskie, zajęte ostatecznie w połowie sierpnia za cenę 2029 zabitych, rannych i zaginionych, głównie w szeregach wojsk tubylczych, tzw. askarysów.
6 listopada 1940 roku armia brytyjska rozpoczęła kontrofensywę (pierwszą od rozpoczęcia wojny, po serii odwrotów), mającą na celu odzyskanie utraconych ziem. Na skutek złego współdziałania wojsk i błędów w planowaniu atak na pozycje włoskie zakończył się klęską.