W 1886 roku zniesiono status twierdzy, a Ołomuniec uzyskał status miasta stołecznego w monarchii habsburskiej. W 1899 roku zaczął działać w mieście pierwszy tramwaj. W 1910 roku Ołomuniec liczył 22 245 mieszkańców, w tym: 6 746 czeskich cywilów, 12 156 niemieckich cywilów (w tym 1 633 Żydów) oraz 2 959 żołnierzy. Według wyznań w mieście mieszkało 20 061 katolików, 423 protestantów, 1 679 wyznawców judaizmu.

Po upadku Austro-Węgier w 1918 roku i powstaniu Czechosłowacji, Czesi stali się większością mieszkańców Ołomuńca, na skutek włączenia do miasta okolicznych gmin z przewagą ludności czeskiej, takich jak Hodolany i Nová Ulice, a także jedenastu innych gmin (Bělidla, Černovír, Hejčín, Chválkovice, Lazce, Nové Sady, Nový Svět, Neředín, Pavlovičky, Povel i Řepčín) w 1919 roku. Dzięki temu w 1921 roku Ołomuniec liczył już 57 206 mieszkańców i statystycznie przestała w nim dominować ludność niemiecka. Miasto zostało zajęte przez niemiecki Wehrmacht w dniu 15 marca 1939 roku, a następnej nocy, 16 marca, Niemcy spalili synagogę. Ołomuniec został zajęty przez Armię Czerwoną w dniu 8 maja 1945 roku.