Gubernia chełmska (, ) – gubernia w Imperium Rosyjskim, utworzona z części guberni siedleckiej i lubelskiej ustawą z 23 czerwca / 6 lipca 1912 rokuСобрание постановлений и распоряжений” (Zbiór przepisów i rozporządzeń) z 1912 r., Nr 128, s. 2377., powstała przez odłączenie od generał-gubernatorstwa warszawskiego, a od 1915 Królestwa Polskiego (Kraju Przywiślańskiego) jako ziemie „rdzennie ruskie”.
Historia Inicjatywę utworzenia guberni chełmskiej wysunął prawosławny biskup chełmski Eulogiusz, który poczuł się zagrożony skutkami ukazu, w wyniku którego unici siłą włączeni do prawosławia w 1875 roku przechodzili na katolicyzm. W maju 1911 roku pomimo protestów posłów polskich w Dumie Państwowej Rosji uchwalono wniosek o wyodrębnienie guberni chełmskiej z Królestwa Polskiego. Po roku ustawę zaaprobowała Rada Państwa Imperium Rosyjskiego, a cesarz Mikołaj II Romanow podpisał ją 10 lipca 1912 roku. Objęła obszar ok. 16 tys. km² z 896 316 mieszkańcami. Zgodnie z danymi zawartymi w tablicach statystycznych Dumy, w nowej guberni mieszkało 404 633 katolików, 327 322 prawosławnych, 29 123 protestantów i 135 238 żydów, choć inne źródła twierdzą, że katolicy stanowili tu prawie 53% ludnościRoman Dmowski, Polityka polska i odbudowanie państwa. Przedmową do obecnego wydania i komentarzem opatrzył Tomasz Wituch, t. I, Warszawa 1988, s.