W staropolszczyźnie ma ona kilka znaczeń, obecnie funkcjonuje w sensie dosłownym: przeszkoda terenowa„To, co (...) uniemożliwia swobodne przejście, dojście dokąd” Mały słownik języka polskiego PWN Warszawa 1995..
Część badaczy uznaje za niewykluczone, że nazwy niektórych z miejscowości (oraz nazwiska) w środkowej i środkowo-wschodniej Europie: Zawada (gwarowe: zåwada), Zawady, Zawadka, Závada, Завада, Sowade, kaszb. Zawadô mogły powstać od „nazw obronnych” tego typu.
Krytyka tez o militarnym, obronnym lub granicznym charakterze nazwy W latach 50. i 60. XX wieku wśród badaczy panowało przekonanie o związku "Zawad" z grodami, aby je zweryfikować w pracy Elżbiety Kowalczyk, z 1992 roku, zebrano łącznie blisko 300 tego typu toponimów (Zawada i pokrewne), potencjalne grody zlokalizowano tylko w czternastu przypadkach„Ich [ośmiu z czternastu] pojawienie się w literaturze przedmiotu jest wynikiem powszechnego w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych przekonania o związku Zawad z grodami i zbyt intensywnej interpretacji naturalnej rzeźby terenu.” – E. Kowalczyk, 1992, ‘Nazwy obronne’ Słup, Samborza i Zawada a zagadnienie obrony stałej ziem polskich w średniowieczu, s. 187, ostatecznie te z wczesnego średniowiecza potwierdzono zaledwie w czterech. Jak dowiedziono m.in.