thumb|180px|Konstantynopol i okoliczne miejscowości – w tym Chalkedon w prawym dolnym rogu
Chalkedon, Chalcedon (gr. Chalkēdṓn, łac. Chalcedonia) – starożytne miasto portowe założone przez greckich kolonistów z Megary w roku 676 p.n.e. nad azjatyckim wybrzeżem Bosforu w krainie Bitynia. Miasto znajdowało się na półwyspie Chalkedońskim u wejścia do cieśniny Bosfor prawie dokładnie naprzeciw starożytnego Byzantionu – późniejszego Konstantynopola.
Historia miasta W miejscu Chalkedonu osiedla ludzkie znajdowały się już od czasów prehistorycznych. Jednakże dopiero od momentu kolonizacji dokonanej przez Megaryjczyków pojawiają się pierwsze udokumentowane wzmianki o mieście.
Fakt, iż miasto założone zostało po azjatyckiej stronie cieśniny Bosfor niemal 20 lat wcześniej od położonego naprzeciw niego Byzantionu powodował, iż jego założycieli określało się w starożytności mianem ślepców, a samo miasto miastem ślepców (Caecorum Oppidum)Google Books , którzy nie byli w stanie dostrzec i docenić walorów – niezajętego jeszcze wówczas – terenu, na którym powstała późniejsza stolica Rzymian i Bizantyjczyków. Określenia te przytacza Herodot za perskim generałem Megabazusem.