Bodźcem dla zamysłu filmowego Kutza była rodzinna legenda o wuju, który jako młodzieniec uczestniczył w powstaniu i został uratowany przez „cztery młode dziewczyny”, dzięki którym, ranny, przedostał się do Sosnowca na polską stronę. W filmie znalazło się też autobiograficzne przedstawienie patriarchalnego domu Gabriela, którego pierwowzorem była rodzina dziadka Kutza. Jak mówił we wspomnieniach reżyser: „Solą ziemi czarnej chciałem się przyczynić do powstania artystycznej mitologii Śląska, nobilitującej kulturalnie ten region”.
Prace nad scenariuszem skończyły się latem 1968 roku, kiedy „wyrzygawszy ten cały drut kolczasty, śląski drut”, Kutz wyjechał do Warszawy ze swoim scenariuszem. Ten jednak został wykpiony przez tamtejsze środowiska artystyczne; Stanisław Dygat pisał: „To samobójstwo, koniec Kazia”. Komisja Ocen Filmów i Scenariuszy zupełnie nie zrozumiała kontekstu filmu, a Ludwik Starski na jej posiedzeniu twierdził, że powstań śląskich nigdy nie było i potraktował scenariusz jako fikcję literacką. Janusz Wilhelmi dodawał, że Kutz powinien raczej pisać scenariusze, aniżeli robić filmy. Aby uwiarygodnić swój scenariusz, Kutz pojechał na Śląsk i poprosił literata Wilhelma Szewczyka, aby ten pomógł mu dojść do generała Jerzego Ziętka.