W praktyce porównywanie modeli z danymi często prowadzi się nie przez wybór jednej konkretnej teorii fundamentalnej, lecz przez parametryzację równania stanu, na przykład w postaci CPL, pozwalającej opisać możliwą zmianę wraz z ekspansją Wszechświata. W literaturze proponowano także inne popularne parametryzacje, między innymi modele Jassala-Bagli-Wadha oraz Wettericha, służące do testowania, czy obserwacje preferują prostą stałą kosmologiczną, czy raczej łagodnie zmienne zachowanie ciemnej energii.
Rozważano też liczne inne warianty, obejmujące sprzężenie ciemnej energii z materią, modyfikacje grawitacji oraz modele, w których obserwowany efekt wynika nie z nowego składnika energii, lecz z ograniczeń standardowego opisu grawitacji na skalach kosmologicznych. Część nowszych prac analizuje również tak zwaną kosmologiczną sprzężoność czarnych dziur, w której ewolucja ich masy miałaby naśladować składnik o własnościach zbliżonych do ciemnej energii. Jest to jednak propozycja wyraźnie spekulatywna i pozostająca przedmiotem sporów, ponieważ nie wykazano, by wyjaśniała pełny zestaw danych równie dobrze jak standardowy opis z ciemną energią.
Aktualny stan badań