Prawosławie i tradycja chrześcijaństwa wschodniego zazwyczaj nie wyodrębniają w kulcie poszczególnych części ludzkiej natury Chrystusa (jakim jest Serce), obawiając się nestoriańskiego oddzielenia Jego ludzkiej natury od boskiej, co dla teologii wschodniej stanowi niepotrzebne rozdzielanie integralnej Osoby Boga-Człowieka.
Historia kultu Zwolennicy Kultu Bożego Serca podają, że rozwijał się on od samego początku chrześcijaństwa, a jego pierwszymi czcicielami byli Maryja i apostołowie. Już we wczesnym Kościele istniała idea Kościoła wypływającego z Serca Jezusa. Wypowiedzi na ten temat można znaleźć u Bedy Czcigodnego, Alkuina oraz w poemacie Heliand.
Serce Jezusa obdarzało szczególnym kultem wielu świętych w historii Kościoła. Silne impulsy do rozwoju tego nabożeństwa wychodziły z niemieckiej mistyki i mistyki kobiecej okresu pełnego i późnego średniowiecza. Do gorliwych czcicieli należeli m.in.: św. Franciszek z Asyżu, Piotr Damiani, Anzelm z Canterbury, Bernard z Clairvaux, Antoni Padewski, Ludgarda z Tongern, Heinrich Seuse, św. Bonawentura, Katarzyna ze Sieny, Bernardyn ze Sieny, św. Gertruda z Helfty (zwana Wielką), Mechtylda z Magdeburga, Mechtylda z Hackeborn, Maria Magdalena de’ Pazzi oraz Franciszek Salezy. Wpływ na ten rozwój wywarli także dominikanie (Albert Wielki, Mistrz Eckhart, Jan Tauler).