to można stwierdzić, że gdy ciało pływa w płynie, to wartość działającej na nie siły ciężkości jest równa ciężarowi płynu wypartego przez to ciało :
Inaczej, ciało pływające w płynie wypiera płyn o ciężarze równym swojemu ciężarowi (czyli objętość płynu równą objętości zanurzonej części ciała).
Analogicznie: jeśli to ciało tonie, jeśli to ciało wypływa, aż siły się zrównoważą .
W przypadku ciał wykonanych z jednolitego materiału można określić, czy ciało będzie tonąć, czy wypływać na powierzchnię płynu przez porównanie gęstości ciała i gęstości płynu . I tak: jeśli to ciało będzie tonąć, jeśli to ciało będzie pływać w płynie (unosić się w nim na stałym poziomie), jeśli to ciało będzie wypływać na powierzchnię płynu. W powyższych rozważaniach pominięto wpływ napięcia powierzchniowego; w ogólności prawo Archimedesa nie uwzględnia zjawisk kapilarnych. Przykładowo, jeśli zanurzone zostanie w wodzie ciało o właściwościach hydrofilowych, masa wypartej cieczy przekroczy masę zanurzonej części ciała, jako że zostanie ono „wciągnięte” głębiej przez wodę ze względu na kapilarność. Podobnie ciała hydrofobowe nie spełniają prawa Archimedesa, ponieważ masa zanurzonej ich części przekracza masę wypartej wody.