Na tle innych fokowatych kapturniki wyróżniają się największymi nozdrzami. Nad nosem i górną częścią głowy występuje worek skórny (rodzaj trąby), połączony z jamą nosową, zwierzę może go nadymać. Ssak może zamykać prawą przegrodę nosową i wówczas ukazuje na zewnątrz pęcherz o barwie od brązowawej po jaskrawoczerwoną. Te dwie cechy (trąba i pęcherz) warunkują dymorfizm płciowy, ponieważ są charakterystyczne wyłącznie dla samców. Gdy pęcherz nie jest nadmuchiwany, trąba zwisa nad górną wargą. Osobniki płci męskiej wykształcają swe „kaptury” w wieku 4 lat.
Znanych jest 5 gatunków, które można pomylić z tym taksonem, a są to: fokowąs brodaty (Erignathus barbatus), lodofoka grenlandzka (Pagophilus groenlandicus), foka pospolita (Phoca vitulina), nerpa obrączkowana (Pusa hispida) i szarytka morska (Halichoerus grypus). Można je rozróżnić na podstawie wzoru futra, kształtu pyska i wielkości. Największe ryzyko pomyłki istnieje w przypadku lodofoki grenlandzkiej (w wodzie) i fokowąsa brodatego (na lądzie), ale ta pierwsza jest mniejsza i ma unikatowy wzór na ciele, a ciało fokowąsa jest duże z małą głową, ma też duże skupienia wibryssów utworzonych z włosów zatokowych, przywodzących na myśl brodę.