Budowa mały|400px|Schemat osiowy niwelatora z lunetą stałą i ze śrubą elewacyjną.1 – spodarka2 – alidada3 – luneta geodezyjna4 – libella niwelacyjna5 – libella okrągła6 – pozioma oś obrotu zespołu luneta-libella niwelacyjna7 – śruba elewacyjnacc – oś celowa lunetyvv – pionowa oś główna instrumentu (oś obrotu alidady)ll – oś libelli niwelacyjnejpg – płaszczyzna główna libelli okrągłej
Niwelatory libelowe (libellowe) z lunetą stałą (np. Ni 30/20): spodarka, dolny, nieruchomy, trójkątny lub okrągły element, zawierający trzy gniazda śrub ustawczych (lub pierścienie klinowe) i tuleję, w której obraca się oś alidady; spodarka jest przykręcana do statywu przy pomocy śruby sercowej; alidada, część ruchoma, obracająca się względem spodarki; w niektórych instrumentach posiada urządzenia odczytowe pozwalające wykonać pomiar kąta poziomego – z limbusu; luneta, składająca się z obiektywu, wewnętrznej soczewki ogniskującej, płytki ogniskowej, na której znajduje się celowniczy krzyż kresek oraz z okularu; libella niwelacyjna (rurkowa) o przewadze 25" do 30"; libella okrągła zwykle o przewadze 10', mocowana na alidadzie lub w korpusie zespołu lunety i libelli niwelacyjnej.