Do obowiązków ojca należało np.: utrzymanie, wychowanie i opieka (officium, pietas) czy obowiązek wyposażenia córki wychodzącej za mąż.
Władzę tę, pochodzącą z czasów, gdy Rzymianie trudnili się przeważnie rolnictwem, ograniczały jedynie względy sakralne. Z czasem również ograniczały ją: wpływ opinii publicznej (nota cenzorska) oraz pewne obyczaje (np. wymóg – przy podejmowaniu ważnej decyzji rodzinnej – odbycia narady z krewnymi i przyjaciółmi bądź zasięgnięcia opinii sądu domowego, tzw. iudicium domesticum). Władza nad dziećmi z czasem podlegała kontroli ustawodawstwa cesarskiego.
Proces osłabienia patria potestas przybrał na sile z początkiem dominatu. Pojawiły się wówczas również pewne obowiązki ojca wobec dzieci, np. obowiązek alimentacyjny. Od czasów Kodyfikacji Justyniańskiej ojciec ostatecznie utracił prawo życia i śmierci nad dziećmi, w miejscu którego pozostało prawo karcenia.