Wygaśnięcie władzy ojcowskiej Patria potestas trwała co do zasady dożywotnio – gasła dopiero ze śmiercią patris familias. Żona zmarłego (jeżeli podlegała jego władzy) oraz jego dzieci (ale już nie wnuki) stawały się wówczas osobami sui iuris. Wnuki (i dalsi zstępni) dostawali się pod władzę swoich ojców – synów zmarłego. Analogicznie działo się z żonami synów, które do tej pory podlegały władzy teściów – władza nad nimi przechodziła na ich mężów.
Za życia ojca władza ojcowska gasła wskutek utraty obywatelstwa (capitis deminutio media), gdyż podmiotem patria potestas mógł być tylko obywatel rzymski. Władza gasła również w wypadku utraty wolności (capitis deminutio maxima), gdyż niewolnik nie mógł być podmiotem jakichkolwiek praw.
Władza ojcowska gasła, jeżeli dziecko uzyskało wysokie stanowisko kapłańskie (np. zostało kapłanką Westy, kapłanem Jowisza, w późnym cesarstwie biskupem) lub wysokie stanowisko urzędnicze (np. prefektem pretorian, konsulem – za Justyniana).
Osoba arrogowana traciła władzę ojcowską nad swoimi dziećmi na rzecz arrogującego (skutek capitis deminutio minima). Arrogowany odzyskiwał ją jednak w chwili śmierci arrogującego.
Sam pater familias mógł wreszcie znieść władzę ojcowską, dokonując emancypacji.
Przypisy
Bibliografia
Władysław Rozwadowski "Prawo rzymskie" Wydanie II. Poznań 1992
Kategoria:Personae Kategoria:Socjologia i antropologia rodziny