W połowie XIX w. zaborcy rozpoczęli budowę systemu fortyfikacji w obrębie Krakowa i Podgórza, m.in. ufortyfikowano kopiec Krakusa, który został otoczony fortem i głęboką fosą oraz Krzemionki, na których wzniesiono dwie tzw. „baszty maksymiliańskie”. Starając się nadążyć za rozwojem techniki wojskowej, a zwłaszcza artylerii, aż do wybuchu I wojny światowej rozbudowywano umocnienia twierdzy Kraków. Na prawym brzegu Wisły na wzniesieniach stanowiących dalekie przedpola Podgórza wybudowano forty m.in. w Prokocimiu, Rajsku, Wróblowicach, Skotnikach, Pychowicach, Bodzowie.
Okres ten związany był z rozwojem przemysłu. Ze względu na dostępność terenów i niższe koszty, dogodność transportu itp. przenoszono tutaj i budowano nowe zakłady przemysłowe. Obecność surowców mineralnych sprzyjała powstawaniu przedsiębiorstw: wytwórni cementu E. Libana i Sp. w Podgórzu-Bonarce, kamieniołomów, cegielni, wapienników, także składów budowlanych i in. Przemysłowego charakteru nabierały również inne wsie i osady położone w pobliżu np. Borek Fałęcki (zakłady sodowe – późniejszy „Solvay” – wybudowane w latach 1901–1906), Płaszów, Ludwinów.