wykonano pomnik poległych w Berlinie Spandau.
Drugi Pomnik (1907) Ponieważ pomnik z 1815 r. znajdował się na zamkniętym terenie wojskowym, w stulecie obrony Grudziądza w 1907 r. na szańcu w okolicach kościoła garnizonowego () ustawiono drugi, kamienny obelisk ku czci marszałka, z jego podobizną, figurą żołnierza i nazwiskami kilkuset obrońców twierdzy poległych podczas oblężenia. Elementy rzeźbiarskie wykonał Joseph Tibor. Oba pomniki zostały usunięte po powrocie Grudziądza do Polski w 1920 r., pamiątki po Wilhelmie de Courbière przekazano do Muzeum Miejskiego, a rzeźbę żołnierza z brązu przeniesiono do Bytowa.
Przypisy
Bibliografia Paul Fischer, Schinkel und Courbière, „Dies und Das aus dem Ostlande”, Beil. zu der Monatsschr. „Aus dem Ostlande”, Lissa, Verl. Oskar Eulitz, 12. Jg., 1917 (März), s. 15–16
Grudziądzkie pomniki. Katalog wystawy, tekst i oprac. Regina M. Potęga-Magdziarz, Grudziądz, Biblioteka Miejska im. Wiktora Kulerskiego, 2004, .
Linki zewnętrzne Zdjęcia pierwszego pomnika (1815) w serwisie fotopolska.eu Zdjęcia drugiego pomnika (1907) w serwisie fotopolska.eu Zdjęcia rzeźby żołnierza po przeniesieniu do Bytowa w serwisie fotopolska.eu
Courbière Grudziądz Kategoria:Pomniki zlikwidowane w 1920 w Polsce