Aspekt materialny (obiektywny) dotyczy negatywnych skutków związanych z nieudowodnieniem faktów, z których strona wywodzi skutki prawne. Dla tej koncepcji bez znaczenia jest to, dlaczego nie doszło do nieudowodnienia istotnych dla sprawy rozstrzygnięć okoliczności faktycznych. Efektem negatywnego wyniku postępowania dowodowego może być postawa stron, którym nie zależy na ujawnieniu okoliczności faktycznych czy też bezskuteczne działania podjęte przez stronę. Przedmiotem znaczenia materialnego ciężaru dowodu jest kwestia na czyją korzyść albo niekorzyść należy uwzględnić negatywny wynik postępowania dowodowego. Jest to opinia przyjęta zgodnie przez autorów niemieckich, włoskich jak i polskich.
Aspekt formalny (subiektywny) zgodnie z koncepcją dominującą w Niemczech i we Włoszech sprowadza się do obowiązku wyzyskania tezy wyłącznie przez tego, kto ją zgłasza. Takie założenie przyjęto też w Polsce. Aspekt ten jest charakterystyczny dla postępowań, w których obowiązuje zasada kontradyktoryjności. To strony są obciążone wskazaniem dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Podejmowanych jest wiele czynności procesowych w celu wskazania i przedstawienia środków dowodowych, aby wykazać prawdziwość faktów powiązanych z wywodzonymi skutkami prawnymi. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę.