Ewangelicko-Luterańska Separowana Gmina Kościelna thumb|230px|Dawna kaplica Ewangelicko-Luterańskiej Separowanej Gminy Kościelnej w Słupsku przy ul. Krasińskiego 5 Początkiem XIX wieku w położonym niedaleko Słupska Pieńkowie powstał ośrodek przebudzenia religijnego skupiony wokół braci Gustawa, Heinricha i Karla von Below, którzy pozostawali skłóceni w wyniku sporu o majątek po ich zmarłym ojcu, a następnie doszli do porozumienia dzięki lekturze Biblii. Na działalność religijną prowadzoną przez braci von Below uwagę zwrócił król pruski Fryderyk Wilhelm III Pruski, pozostawali oni również inwigilowani przez policję. Planowane było wysłanie do miejscowości wojska w celu rozpędzenia ich zwolenników, a następnie poddania przywódców wspólnoty leczeniu psychiatrycznemu, jednak wykonania rozkazu odmówił dowódca oddziału, uzasadniając swoją decyzję tym, że walka z bezbronnymi byłaby sprzeczna z etosem oficerskiego honoru.
22 marca 1822 przez Fryderyka Wilhelma III powołana została komisja, która miała zbadać nową wspólnotę religijną. Na mocy prowadzonych przesłuchań świadków stwierdzono, że ruch ten funkcjonuje w zgodzie z teologią luterańską, a komisji w szczególności zaimponowała postawa Gustawa von Below, który stanowił zwolennika tradycyjnego luteranizmu oraz przeciwnika papiestwa.