Helena Pawłowna Romanowa (, ur. w Petersburgu, zm. 24 września 1803 w Ludwigslust) – rosyjska arystokratka dynastyczna, wielka księżniczka Rosji i dziedziczna wielka księżna Meklemburgii-Schwerinu jako żona Fryderyka Ludwika.
Życiorys Urodziła się jako czwarte dziecko i zarazem druga córka carewicza Pawła (1754–1801) i jego drugiej żony Marii Fiodorownej (1759–1828). Miała liczne rodzeństwo, braci: starszych Aleksandra (1777–1825), Konstantego (1779–1831), młodszych Mikołaja (1796–1855) i Michała (1798–1849) oraz siostry: starszą Aleksandrę (1783–1801), młodsze Marię (1786–1859), Katarzynę (1788–1819), Olgę (1792–1795) i Annę (1795–1865). Najbliżej zżyła się ze starszą siostrą. Odebrała staranne wykształcenie dworskie, prowadzone przez guwernerów odpowiedzialnych bezpośrednio przed jej babką carycą Katarzyną II (1729–1796). Poza podstawami czytania, pisania i rachowania, opanowała typowe umiejętności członkini domu cesarskiego: posługiwała się językami niemieckim i francuskim, dobrze orientowała się w sztuce, muzyce i literaturze.