Początki Projektu GNU i Free Software Foundation (1983 – 1990) thumb|Logo GNU Historia wolnego oprogramowania rozpoczyna się 27 września 1983, kiedy to Richard Stallman ogłosił rozpoczęcie prac nad systemem GNU na listach dyskusyjnych net.unix-wizards i net.usoftRichard Stallman, net.unix-wizards, "New UNIX implementation" ("Nowa implementacja Uniksa"), 27 września 1983 :
Pisanie oprogramowania GNU Stallman zaczął jednak dopiero 5 stycznia 1984 po tym, jak opuścił Massachusetts Institute of Technology. Miało to uniemożliwić uczelni wtrącanie się w udostępnianie GNU na zasadach wolnego oprogramowania oraz roszczenie sobie do niego praw autorskich:
W roku 1984 Stallman rozpoczął także prace nad GNU Emacsem, nową wersją swojego edytora Emacs, który stał się potem pierwszym programem Projektu GNU. Pierwsza publicznie ogłoszona wersja GNU Emacs (wersja 13) ukazała się 20 marca 1985, ale pierwszą szeroko rozpowszechnianą wersją była wersja 15.34Wersje od 2 do 12 nigdy nie istniały. Najwcześniejsze wersje GNU Emacsa nazywane były według schematu 1.x.x, ale po powstaniu wersji 1.12 postanowiono zlikwidować pierwszą cyfrę 1, gdyż sądzono, że nigdy się ona nie zmieni i dlatego nie będzie potrzebna..