Materializm kulturowy Marvin Harris jest najbardziej znany jako twórca teoretycznego paradygmatu znanego pod nazwą materializm kulturowy. Paradygmat ten opiera się na zależności materialnej sfery ze sferą socjalną i polityczną, a w wyniku tego i z kulturową. Jego najważniejszą zasadą jest determinizm infrastrukturalny, traktujący o wpływie środowiska i dostępnych dóbr materialnych na kierunek i rozwój infrastruktury w danym miejscu. Studium infrastruktury badacz uważał za strategiczny priorytet, ponieważ, jak twierdził, jest ona głównym łącznikiem natury z kulturą. Ostatecznie celem materializmu kulturowego było wyjaśnienie różnic kulturowych i różnic w sposobie życia.
Harris uważał materializm kulturowy za narzędzie zrozumienia i możliwego rozwiązania współczesnych problemów czy różnic kulturowych, ponieważ aby rozwiązać jakiś problem trzeba go najpierw zrozumieć.
Badania, które zaowocowały uformowaniem się tego paradygmatu Harris rozpoczął w 1974 roku w ramach analizy problematyki interpretacji różnorodności ludzkiej i historii za pomocą ekologii. Żeby odróżnić swój sposób interpretacji od innych podejść z kategorii ekologii badacz nazwał go roboczo „materializmem kulturowym”.