W tej formie podejście to zostało po raz pierwszy opublikowane w dwóch jego książkach: Cows, Pigs, Wars and Witches (1974) i Cannibals and Kings (1977).
W 1979 roku Harris napisał Cultural Materialism żeby zbudować bazę naukową pod kształtujący się paradygmat. W pracy tej przedstawił strategię podejścia materialistyczno-kulturowego oraz porównał ją z innymi głównymi sposobami analizy kultury. W dziele America Now (1981) użył i dostosował tę metodę do badania amerykańskiego społeczeństwa.
W granicach paradygmatu Harris wprowadza podział na Naturę, oraz Kulturę i kategorie odpowiadające sobie wewnątrz tego podziału takie jak prawo–wola, etic–emic, genetyczne–kulturowe, naturalne– itp. Według badacza Natura człowieka jest stała i jednolita w czasie i przestrzeni. Ewolucję dzieli na biologiczną i kulturową oraz uważa, że tę drugą w formy charakterystyczne kształtują zewnętrzne warunki materialne.
Kontrowersje Harris jest znany w środowisku antropologicznym jako kontrowersyjny krytyk, „The Washington Post” opisał go w 1983 jako „oko cyklonu w swojej dziedzinie”, a artykuł w „Smithsonian Magazine” podaje, że postawa Harrisa skierowana była wbrew głównemu nurtowi antropologii.
Uważał, że metody badawcze Margaret Mead są niepokojące.