Z tego powodu pole świadomości indywidualnej osoby zawiera zawsze nieświadomość i to zarówno indywidualną jak i zbiorową.
Wiedza o sobie jest byciem w kontakcie z Wyższym Ja, z obszarem, nazywanym w religii duszą. Psychosynteza nie precyzuje dokładnie tej terminologii, zachowuje neutralność, pozwalając na indywidualną interpretację znaczeń każdej osobie. Osoba dokonuje wyborów bycia bardziej świadomym w trakcie życia swej duchowej natury, która jest jednocześnie częścią duszy świata. Jest to jednak wybór, który należy do każdego.
Punkt na górze symbolizuje najwyższy element nadświadomości, najgłębszą tożsamość, istotę bytu, a linia łącząca wskazuje, że nie są to dwa oddzielne byty, ale dwa różne aspekty tej samej rzeczywistości. Ta rzeczywistość jest główną tajemnicą człowieka.
Doświadczenie ja nie jest teoretyczną koncepcją, lecz praktycznym doświadczeniem wewnętrznym każdej osoby. Daje poczucie samoświadomości, które jest centralnym odczuciem każdej osoby i prowadzi do świadomego życia.