Natomiast tradycja germańskiego prawa karnego została przerwana u progu ery nowożytnej za sprawą przejęcia w zachodniej Europie rzymsko-kanonicznych instytucji karnoprawnych. Dużą rolę w wypieraniu zwyczajowych norm prawa karnego od XI do XV w. odegrała prawotwórcza aktywność władz państwowych i kościelnych. Polegała ona na propagowaniu idei pokoju bożego () albo pokoju ziemskiego () przez wydawanie przepisów odnośnych do 'porządku'. Landfrydy przyczyniły się do przeobrażeń prawa karnego na obszarze Rzeszy Niemieckiej, których zwieńczeniem była swego rodzaju ogólnoniemiecka kodyfikacja prawa karnego (). Od XVI w. następował na Zachodzie zanik zwyczajowego charakteru prawa karnego.
Ludność Europy korzystała z miejscowych praw zwyczajowych co najmniej do XVIII w. Jedynie instytucję małżeństwa regulowało np. katolickie prawo kanoniczne. Prawo małżeńskie osobowe miało bowiem od XIII w. charakter powszechny w jurysdykcjach kanonicznych. Wszystkich katolików, niezależnie od przynależności stanowej, obowiązywała katolicka kościelna forma zawarcia związku małżeńskiego.