Stanowiły one, w procesie formułkowym, wyjątek od zasady kondemnacji pieniężnej, powodującej możliwość uzyskania jedynie odszkodowania w pieniądzu a nie w naturze.
Charakterystyka powództw Upoważnienie dla sędziego polegało na umieszczeniu przez pretora w formułce przyznawanego powództwa, między intentio a condemnatio, klauzuli arbitralnej o treści:
Takie zastrzeżenie uzależniało wydanie wyroku od tego, czy pozwany mimo wezwania (arbitrium, arbitratus) sędziego dobrowolnie spornej rzeczy powodowi nie wydał lub nie okazał. Celem tego była ochrona interesów powoda dążącego w do odzyskania (względnie okazania) rzeczy.
Spełniając wezwanie sędziego (np. zwracając sporną rzecz), pozwany unikał kondemnacji pieniężnej. Niezastosowanie się pozwanego do wezwania narażało go na zasądzenie pieniężne w wysokości oszacowanej przez samego powoda, a więc mogące znacznie przekraczać wartość przedmiotu sporu. Wartość ta była potwierdzana przysięgą (iusiurandum) składaną przez powoda
Katalog actiones arbitrariae Powództwami tymi były wszystkie powództwa rzeczowe, zawierające w intentio formułki sformułowanie „... o ile rzecz należy do powoda...... rem AiAi esse...” oraz niektóre powództwa in personam, np.: actio doli, actio quod metus causa, actio redhibitoria.
Przypisy
Bibliografia
Władysław Rozwadowski "Prawo rzymskie" Wydanie II. Poznań 1992
Kategoria:Actiones