W latach 1234–1235/1236 z nadania Henryka Brodatego kasztelanią śremską zarządzał pochodzący z Czech książę Borzywoj, który zginął podczas jednej z wypraw Wielkopolan na ŚremDzieje Śremu, red. M. Rezler, ss 25–26.
W 1253 roku Śremowi nadano magdeburskie prawa miejskie. Pierwszym wójtem śremskim (zasadźcą) był Konrad, któremu nadano m.in. 120 ha folwarku (teren obecnego Wójtostwa). Władza wójta była dziedziczna, ale z czasem była ograniczana na rzecz rady miejskiej. Po lokacji Śrem zyskał na znaczeniu, powstała demokratycznie wybierana rada miejska, zwiększyła się liczba mieszkańców. Do miasta przybyli franciszkanie z zamiarem nauczania wiary chrześcijańskiej. W 1298 roku biskup poznański Andrzej Zaremba ustanowił archidiakonat średni dla ziemi śremskiejZawadzki R. Przechadzki po Śremie rozdział II, Śrem 2004, .
Podczas przemarszu wojsk Jana Luksemburczyka w 1331 roku oraz wojny domowej w 1383 roku po wyborze Jadwigi na Królową Polski miasto uległo wielkim zniszczeniom. Król Władysław Jagiełło jako właściciel miasta na prośbę rajców miejskich dnia 13 kwietnia 1393 roku zezwolił na założenie miasta na prawym brzegu Warty.