Sofja Wasiljewna Kowalewska (; ur. w Moskwie, zm. w Sztokholmie) – rosyjska matematyczka, pisarka i tłumaczka. Jej mężem był paleontolog Władimir Kowalewski.
Życiorys Urodziła się w arystokratycznej rodzinie pochodzenia polskiego jako córka Wasilija Wasiljewicza Krukowskiego i Jelizawiety Fiodorowny Szubert. Wasilij Wasiljewicz Krukowski był oficerem osiadłym w Polibinie na Litwie. Pradziadkiem Sofji Kowalewskiej był astronom i kartograf Friedrich Theodor Schubert.
Według relacji Kowalewska zainteresowała się matematyką za sprawą notatek jej dziadka Michaiła Ostrogradskiego. Jedenastoletnia Kowalewska bezskutecznie próbowała zrozumieć notatki poświęcone rachunkowi różniczkowemu, które posłużyły jako tapeta w jej pokoju. Jej pierwszym nauczycielem matematyki był Józef Malewicz, który uczył jej arytmetyki, geometrii elementarnej i algebry. Następnie dzięki Nikołajowi Tyrtowowi, który podarował jej rodzinie swój autorski podręcznik do fizyki, zainteresowała się trygonometrią. Za sprawą Tyrtowa ojciec Kowalewskiej pozwoli jej naukę matematyki w Sankt Petersburgu. Tam uczyła się m.in. rachunku różniczkowego i geometrii analitycznej u boku Aleksandra Strannoiubskiego, studenta Tyrtowa.