Nawet panowanie krzyżowców, które wykopało emocjonalną przepaść między Rzymem a Konstantynopolem, nie pozostawiło po sobie tak złych wspomnień w Antiochii i Jerozolimie – być może dlatego, że usuwając greckich duchownych krzyżowcy sytuowali się po stronie Syryjczyków w opisanym wyżej konflikcie wewnątrzkościelnym.
Niezależnie od tego już od czasów wypraw krzyżowych datowała się łacińska działalność misyjna w Syrii i Palestynie, prowadzona głównie przez zakony kapucynów, karmelitów i franciszkanów, a od 1583 – także jezuitów. Przybrała ona na sile w czasach kontrreformacji. Katolicki prozelityzm znajdował dodatkową przewagę dzięki gwarancjom mocarstw europejskich dla katolików mieszkających w Imperium Osmańskim. Układy międzynarodowe („kapitulacje osmańskie”) dawały im ochronę prawną przed prześladowaniami ze strony władz tureckich, której byli całkowicie pozbawieni miejscowi prawosławni.
Powstanie i rozwój Kościoła Takie było tło, na którym doszło do powstania Kościoła melchickiego. W 1709 prawosławny patriarcha antiocheński Cyryl V formalnie uznał zwierzchnictwo papieża przy poparciu części biskupów, szczególnie Eutymiusza Saifi.