Neoinstytucjonalizm w naukach ekonomicznych W naukach ekonomicznychHensel, P. (2008), Transfer wzorców zarządzania. Studium organizacji sektora publicznego. Warszawa: Dom Wydawniczy Elipsa, s. 28. nowy instytucjonalizm jest równoznaczny z dostrzeżeniem, że wymiana rynkowa i działalność gospodarcza mogą występować tylko w odpowiednim otoczeniu instytucjonalnym. Na to otoczenie składają się m.in. reguły wymiany i system prawa, jak również instytucja pieniądza, bez której każda wymiana musiałaby mieć postać barteru. Dokonywanie wymian, gdy nie istnieje odpowiednie otoczenie instytucjonalne, oznacza wyraźne podwyższenie kosztów transakcyjnych.
Neoinstytucjonalizm zakłada rozbudowanie koncepcji człowieka ekonomicznego. Uznaje on, że w toku podejmowania decyzji i prowadzenia działalności jednostka ludzka nie podlega tylko wpływom racjonalizmu. Innymi, ważnymi dla jednostki bodźcami, są moralność, a także psychika gospodarcza. Jest ona odpowiedzialna na wytyczanie nowych celów, czy posługiwanie się konkretnym systemem wartości.