Neoinstytucjonalizm w naukach politycznych Nauki polityczneHensel, P. (2008), Transfer wzorców zarządzania. Studium organizacji sektora publicznego. Warszawa: Dom Wydawniczy Elipsa, s. 29. wykorzystują teorię neoinstytucjonalną, by wytłumaczyć, w jaki sposób instytucje pozwalają osiągnąć stan równowagi i dokonać agregacji preferencji w grupie podejmującej decyzje. Innymi słowy, wskazuje się na to, że decyzje, podejmowane w wyniku głosowania, są zarówno pochodną preferencji głosujących, jak i systemu głosowania. W ramach nauk politycznych wskazuje się również na to, że instytucje ograniczają działania pojedynczych obywateli i dlatego są dobrym narzędziem sprawowania władzy przez menedżerów aparatu państwowego, ale również i narzędziem opresji.
W ramach neoinstytucjonalizmu przyjmuje się, że zarówno instytucje są modyfikowane przez działania aktorów, jak i działania aktorów wynikają w dużym stopniu z ograniczeń, narzucanych przez instytucje. Jednocześnie instytucje nie tylko ograniczają działania, lecz również pozwalają aktorom osiągać założone przez siebie cele. Przykładowo – instytucja pieniądza z jednej strony ogranicza funkcjonowanie jednostek, np.