Canney, The Old Steam Navy. Volume two. The ironclads 1842-1885, Annapolis 1993, s.51. Dwie dalsze jednostki „Essex” i „Benton”. przebudowane z istniejących już statków, były większe„Essex” wszedł początkowo do działań w październiku 1861 roku jako drewniana kanonierka timberclad, po czym został przebudowany na częściowo opancerzony przed lutym 1862 oraz całkowicie opancerzony przed czerwcem 1862 – D.L. Canney, The Old Steam Navy. Volume two. The ironclads 1842-1885, Annapolis 1993, s.38-39. Uzbrojenie standardowych kanonierek stanowiło 13 ciężkich dział odprzodowych, umieszczonych we wszystkich czterech ścianach kazamaty (większość z nich w bateriach burtowych). Okręty te weszły do służby w styczniu i lutym 1862. Część załóg stanowili ochotnicy z armii. Jako pierwsze, 11 stycznia 1862, „Essex” i „St. Louis” stoczyły potyczkę z kilkoma jednostkami konfederackimi koło Lucas Bend w stanie Missouri, lecz bez rezultatów.